Feest van de Drie-Eenheid
Een god, drie goddelijke personen
Het feest van de Drie-Eenheid vieren we de zondag die volgt op Pinksteren. Tijdens deze liturgie bekennen we dat de éne God uit drie goddelijke personen bestaat: Vader, Zoon en Heilige Geest.Van God als Vader en van Jezus Christus, de Zoon, hebben de meesten onder ons een beeld. Maar wie is die Heilige Geest eigenlijk? Misschien komt de verwarring wel omdat Gods Geest in de Bijbel op verschillende manieren voorgesteld wordt. Dezelfde beelden voor de Geest komen zowel in het Oude als het Nieuwe Testament voor. Soms wordt de Geest vergeleken met elementen uit de natuur, soms krijgt die geest meer persoonlijke kenmerken. Pas heel laat groeide het inzicht in de heilige Geest als Persoon. Hoe de Geest ook voorgesteld wordt, in elk beeld wordt benadrukt dat Hij ingrijpt in het leven van de mensen.
Gods geest als wind
In de Bijbel wordt de Geest van God voorgesteld als roeach, wat wind betekent. Het kan om een zachte bries gaan, maar even goed over een harde stormwind die alles vernielt. In het Pinksterverhaal is er sprake van “een geraas alsof er een hevige wind opstak” (Hnd. 2,2).
Gods geest als levensadem
Uit het stof van de aarde boetseerde God de mens, “en Hij blies hem de levensadem in de neus” (Gn 2,7). Zoals de wind is de adem ongrijpbaar, maar wel sterk ervaarbaar. Die levensadem komt van God, niet van de mens. Het evangelieverhaal op Pinksteren vertelt dit ook overduidelijk: “Na deze woorden ademde Hij over hen. ‘Ontvang de heilige Geest’, zei Hij” (Joh 20,22).
Gods geest rust op mensen
Gods Geest rust op belangrijke mensen: Mozes, op de profeten Elia en Elisa, op koning David. Als de profeet Jesaja zijn droom over een nieuwe wereld openbaart, laat hij een nieuwe koning, vol van Gods Geest, als een nieuw twijgje uit de dode boomstronk ontspruiten (Js 11, 1-2).In een ander fragment laat de profeet God zeggen: “Ziehier mijn uitverkorene, Ik heb mijn geest op hem gelegd… Hij zal recht brengen” (Js 42,1-3) Je herkent er Gods woorden in bij het doopsel van Jezus: “Hij zag de Geest van God als een duif neerdalen en op Hem neerkomen… Dit is mijn geliefde Zoon, in wie ik vreugde vind.” (Mt 3,16-17; Lc 3,22; Joh 1,32).Ook in de zending van de profeet rust de geest van de Heer op hem (Js 61,1). Het is precies die tekst die de evangelist Lucas Jezus in de synagoge bij de start van zijn openbaar leven laat lezen om zijn zending toe te lichten (Lc 4,18-19).
Gods geest overwint het kwaad
In de eerste eeuw, toen Jezus geboren was, kreunde het joodse land onder de dwingelandij van de Romeinen. Telkens de wereld overheerst werd door moeilijke levensomstandigheden, hoopte men dat God het machtige kwaad zal hunnen vernietigen. Maar God bouwt zijn Rijk niet op rancune. God werkt vanuit grote barmhartigheid. Gods Geest zal zich vooral openbaren in vergeving van elke zondaar. In en vanuit die Geest werkt Jezus, wanneer hij tollenaars en zondaars vergeeft. Jezus’ zending was het werk van Gods Geest.
Gods geest als helper
Jezus belooft zijn leerlingen het volgende: “Ik zal de Vader vragen jullie een andere Helper te geven, die voor altijd met jullie zal zijn, de Geest van de waarheid.” (Joh 14,16). Johannes noemt die Helper de parakleet. Dit Grieks woord betekent dat ‘iemand erbij geroepen wordt’. Het zou dus best kunnen gaan om een verdediger die bijstand en hulp biedt, maar ook om een trooster. Jezus belooft ons dat Hij de Vader om die Geest zal vragen. Gods Geest zal ons helpen om het werk van Jezus voort te zetten.De teksten waarin Johannes spreekt over de parakleet, komt de Geest sterk als een persoon naar voren.
Een god, drie goddelijke personen
Paulus stelt vast dat God werkt in de geest. Omdat Jezus gestorven en begraven is, maar ook verrezen en verheerlijkt bij God, is het voor hem heel duidelijk dat de Geest het werk van Jezus in de Kerk verder zet. Die derde Persoon, de Heilige Geest, openbaart het werken van de Vader en de Zoon, ook al is Hij niet dezelfde.In de brieven van Paulus staan heel wat formuleringen die verwijzen naar het samengaan van de Vader, de Zoon en de Geest. “De genade van de Heer Jezus Christus, de liefde van God en de gemeenschap van de heilige Geest zij met u allen” (1Kor13,13). Met deze woorden besluit Paulus zijn tweede brief aan de christenen van Korinthe. Met dezelfde woorden verwelkomt de priester ons bij de start van de eucharistie.De drie-ene God wordt op verschillende plaatsen in de eucharistie genoemd: bij het maken van het kruisteken, tijdens het Gloria en de geloofsbelijdenis, bij de zegen op het einde. Tijdens het grote dankgebed wordt God gedankt om Zijn Zoon Jezus Christus en tot tweemaal toe wordt er om Gods Geest gesmeekt: eenmaal over het brood en de wijn, opdat die zouden geheiligd worden tot lichaam en bloed van Jezus Christus en eenmaal over het volk Gods, opdat het één zou worden. De gebeden worden afgesloten met een lofprijzing ter ere van de Drie-Ene God.
Gods geest als levensadem van de kerk
Elke gelovige is geroepen om vanuit Gods Geest te leven. Wij weten dat onze wereld getekend is door zinloos geweld. We zien hoe er meestal te weinig liefdevol gereageerd wordt op moeilijke situaties. Wat kunnen wij christenen doen aan die moeilijke toestanden? “Doe wel en zie niet om,” leerden we vroeger. Jezus zegt ons: “Wie mijn geboden onderhoudt, hij is het die Mij liefheeft”. Zo richtinggevend zijn de tien geboden in ons leven. Wie ernaar leeft, heeft God lief. Wie de geboden in zijn leven toepast, heeft Christus lief.Onze steun en onze aandacht voor de zieke, behoeftige, kansloze mens is cruciaal. Wat wij voor hen doen, doen we voor Christus zelf. Het gaat om heel eenvoudige dingen: een onverwacht telefoontje kan de stilte in het huis van een eenzaam mens doorbreken. Een wel gemeend bezoekje aan een zieke werkt heel vaak als een medicament. Een positief en bevestigend woord opent het hart van wie zich in de steek gelaten voelt.Het is een troost dat wij in het beoefenen van de goedheid nooit alleen staan. God staat ons bij. Dat doet Hij met de beloofde Helper, de Heilige Geest. Die Geest is als de wind op een stormachtige dag aan zee. Die wind laat niet toe dat je valt. Die wind houdt je rechtop. De Geest omarmt en draagt je. Hij laat ons niet los. Hij stuwt ons vooruit.
Johan Vandezande
